ข้อกำหนด อย. สำหรับฉลากอาหาร: ข้อมูลบังคับและข้อควรระวัง

ปัญหา: ฉลากอาหารที่ไม่ผ่าน อย. ต้องผลิตใหม่ทั้งหมด

ผู้ผลิตอาหารในประเทศไทยต้องปฏิบัติตามข้อกำหนดของสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) อย่างเคร่งครัด ฉลากที่ไม่เป็นไปตามข้อกำหนดจะไม่ผ่านการตรวจสอบ ส่งผลให้ต้องผลิตฉลากใหม่ทั้งหมด

ปัญหาที่พบบ่อยจากฉลากที่ไม่ผ่าน อย.:

เสียต้นทุนซ้ำซ้อน — ต้องทำลายฉลากเดิมและผลิตใหม่ทั้งล็อต
ล่าช้าในการวางจำหน่าย — ฉลากใหม่ต้องส่งตรวจอีกครั้ง ใช้เวลา 30-45 วัน
ความเสี่ยงทางกฎหมาย — อาหารที่จำหน่ายโดยไม่มีฉลากถูกต้องมีโทษปรับและจำคุก
เสียโอกาสทางธุรกิจ — สินค้าพร้อมจำหน่ายแต่ฉลากยังไม่ผ่าน

การทำความเข้าใจข้อกำหนดตั้งแต่ขั้นตอนออกแบบฉลากจะช่วยป้องกันปัญหาเหล่านี้ได้ทั้งหมด

ตัวเลือก: ข้อมูลบังคับที่ อย. กำหนดให้แสดงบนฉลากอาหาร

ข้อมูลบังคับ 10 รายการ

ตามประกาศกระทรวงสาธารณสุข ฉบับที่ 367 และ 383 ฉลากอาหารต้องแสดงข้อมูลต่อไปนี้:

ลำดับ	รายการ	รายละเอียด
1	ชื่ออาหาร	ชื่อเฉพาะของอาหาร (ไม่ใช่ชื่อการค้า)
2	เลขสารบบอาหาร	เลข อย. 13 หลัก ในกรอบเครื่องหมาย อย.
3	ชื่อ-ที่อยู่ผู้ผลิต	ชื่อและที่ตั้งของผู้ผลิตหรือผู้นำเข้า
4	ส่วนประกอบ	เรียงจากมากไปน้อยตามน้ำหนัก
5	สารก่อภูมิแพ้	8 กลุ่มหลัก: ถั่ว กุ้ง นม ไข่ ปลา ถั่วเหลือง แป้งสาลี ถั่วเปลือกแข็ง
6	น้ำหนักสุทธิ	ปริมาตรหรือน้ำหนักในหน่วยเมตริก
7	วันเดือนปีที่ผลิต	หรือวันหมดอายุ (อย่างน้อย 1 อย่าง)
8	วิธีเก็บรักษา	อุณหภูมิ สภาพแวดล้อมที่เหมาะสม
9	วิธีปรุง/บริโภค	ถ้ามี (เช่น อาหารกึ่งสำเร็จรูป อาหารแช่แข็ง)
10	ข้อมูลโภชนาการ	บังคับสำหรับอาหารที่กล่าวอ้างทางโภชนาการ

ข้อกำหนดด้านภาษา

ข้อมูลทุกรายการต้องเป็น ภาษาไทย เป็นหลัก
สามารถมีภาษาต่างประเทศเพิ่มเติมได้ แต่ต้องไม่ใหญ่กว่าภาษาไทย
ชื่ออาหารภาษาไทยต้องอยู่ในตำแหน่งที่เห็นได้ชัดเจน

ข้อกำหนดด้านขนาดตัวอักษร

พื้นที่ฉลาก	ขนาดตัวอักษรขั้นต่ำ (ชื่ออาหาร)	ขนาดข้อมูลอื่น
ต่ำกว่า 35 ตร.ซม.	1.5 มม.	1 มม.
35-100 ตร.ซม.	2 มม.	1.5 มม.
100-500 ตร.ซม.	3 มม.	2 มม.
มากกว่า 500 ตร.ซม.	5 มม.	3 มม.

หมายเหตุ: ขนาดตัวอักษรวัดจากความสูงของตัวอักษรไทย (ไม่รวมสระบนและล่าง) สำหรับฉลากขนาดเล็ก ตัวอักษร 1 มม. เทียบเท่ากับประมาณ 3-4 pt ในโปรแกรมออกแบบ

มีคำถามเพิ่มเติม?

เพิ่มเพื่อน LINE

เครื่องหมาย อย. และบาร์โค้ด

เครื่องหมาย อย.:

ต้องแสดงเลขสารบบอาหาร 13 หลัก ภายในกรอบเครื่องหมาย อย.
กรอบต้องมีขนาดไม่น้อยกว่า 7 มม. x 10 มม.
ต้องพิมพ์ชัดเจน อ่านได้ง่าย

บาร์โค้ด:

บาร์โค้ด EAN-13 เป็นมาตรฐานที่ใช้ในประเทศไทย (ขึ้นต้นด้วย 885)
ขนาดขั้นต่ำ: 80% ของขนาดมาตรฐาน (ประมาณ 26 x 18 มม.)
ต้องมี Quiet Zone (พื้นที่ว่าง) อย่างน้อย 3.63 มม. ทั้งซ้ายและขวา
พิมพ์บนพื้นสีอ่อน ตัวบาร์สีเข้ม เพื่อให้สแกนได้

ข้อควรระวัง

ข้อผิดพลาดที่พบบ่อยในการผลิตฉลากอาหาร

ขนาดตัวอักษรเล็กเกินไป — ข้อผิดพลาดอันดับ 1 โดยเฉพาะฉลากขนาดเล็ก (ซอง เครื่องปรุง) ที่พยายามใส่ข้อมูลมากเกินไป แก้ไขโดยคำนวณพื้นที่ฉลากให้พอดีกับข้อมูลบังคับก่อนออกแบบ
ไม่แสดงสารก่อภูมิแพ้ — หลายผู้ผลิตลืมระบุสารก่อภูมิแพ้ที่อาจปนเปื้อน ต้องแสดงทั้งที่อยู่ในส่วนประกอบโดยตรงและที่อาจปนเปื้อนจากกระบวนการผลิต
ส่วนประกอบไม่เรียงตามน้ำหนัก — อย. กำหนดให้เรียงจากมากไปน้อย ผู้ผลิตบางรายเรียงตามความสำคัญทางการตลาดแทน
เครื่องหมาย อย. ไม่ชัดเจน — กรอบเครื่องหมาย อย. ที่เล็กเกินไปหรือพิมพ์ทับสีพื้นหลังทำให้อ่านไม่ออก
ใช้ภาษาต่างประเทศใหญ่กว่าภาษาไทย — เกิดขึ้นบ่อยกับสินค้าที่ต้องการภาพลักษณ์สากล

บทลงโทษ

ไม่แสดงฉลากตามที่กำหนด: ปรับไม่เกิน 30,000 บาท
แสดงฉลากเป็นเท็จ: จำคุกไม่เกิน 3 ปี หรือปรับไม่เกิน 30,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ
จำหน่ายอาหารไม่มีเลข อย.: จำคุกไม่เกิน 2 ปี หรือปรับไม่เกิน 20,000 บาท

ข้อพิจารณาด้านการพิมพ์ฉลาก

สำหรับฉลากที่ต้องผ่าน อย. ควรพิจารณาเรื่องการพิมพ์ดังนี้:

ความละเอียด: ขั้นต่ำ 300 DPI สำหรับตัวอักษรขนาดเล็ก
หมึกพิมพ์: ใช้หมึก Food-grade ที่ไม่ย้ายตัวผ่านวัสดุฉลาก
การเคลือบ: เคลือบเงาหรือเคลือบด้านไม่ควรบังข้อมูลบังคับ
สีพิมพ์: ข้อมูลบังคับต้องตัดกับสีพื้นหลังอย่างชัดเจน (Contrast ratio ดี)

สรุป: เช็คลิสต์ก่อนส่งผลิตฉลากอาหาร

รายการตรวจสอบ	รายละเอียด
ข้อมูลบังคับครบ 10 รายการ	ชื่ออาหาร เลข อย. ผู้ผลิต ส่วนประกอบ สารก่อภูมิแพ้ น้ำหนัก วันผลิต/หมดอายุ วิธีเก็บ วิธีปรุง โภชนาการ
ภาษาไทยเป็นหลัก	ข้อมูลทุกรายการเป็นภาษาไทย ไม่เล็กกว่าภาษาต่างประเทศ
ขนาดตัวอักษรถูกต้อง	คำนวณจากพื้นที่ฉลาก ตรวจสอบกับตารางขั้นต่ำ
เครื่องหมาย อย. ชัดเจน	กรอบไม่น้อยกว่า 7x10 มม. เลข 13 หลักอ่านได้
บาร์โค้ดถูกต้อง	EAN-13, Quiet Zone เพียงพอ, สแกนได้
สารก่อภูมิแพ้ครบถ้วน	ทั้งส่วนประกอบโดยตรงและที่อาจปนเปื้อน
วัสดุฉลาก Food-grade	วัสดุและกาวผ่านมาตรฐานความปลอดภัย

จำนวนสั่งผลิต: ขึ้นอยู่กับประเภทงานพิมพ์และวัสดุ — ติดต่อขอใบเสนอราคา ระยะเวลาผลิต: 7-14 วันทำการ

MDCC มีประสบการณ์ผลิตฉลากอาหารที่ผ่าน อย. มากว่า 30 ปี ทีมงานสามารถตรวจสอบอาร์ตเวิร์คให้สอดคล้องกับข้อกำหนด อย. ก่อนเข้าสู่กระบวนการผลิต ช่วยลดความเสี่ยงในการถูกปฏิเสธ